عدم تعادل در بیماری ام اس و مشکلات تعادلی از جمله شایع ترین عوارض بیماری ام اس هستند که خدمات کاردرمانی در منزل و کلینیک می تواند به بهبود آن ها کمک کند. تعادل به قسمت های مختلف بدن شما نیاز دارد تا به طور موثر با هم کار کنند. ام اس (Multiple Sclerosis) یک بیماری خودایمنی است که سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در تعادل، عدم هماهنگی حرکتی و ضعف عضلانی شود. یکی از اهداف اصلی کاردرمانی در این افراد، بهبود تعادل و توانایی حرکت است.
ام اس می تواند هر سه قسمت سیستم (اطلاعات ورودی ، پردازش حسی و خروج اصلاعات حرکتی) را تحت تاثیر قرار دهد. ام اس سبب می شود اطلاعاتی که مغز شما دریافت می کند و پاسخ هایی که می فرستد می تواند دیر، ناقص یا گمراه کننده باشد. پیامهایی که در داخل مغز شما ارسال میشوند نیز میتوانند مختل شوند، که بر نحوه پردازش اطلاعات تعادل تأثیر میگذارد. عدم تعادل در بیماری ام اس در بسیاری از بیماران مبتلا در دوره های شعله ور شدن علائم دیده می شود.
در بیماری ام اس، تخریب میلین (پوشش عصبها) منجر به اختلال در انتقال سیگنالهای عصبی میشود. این موضوع میتواند تأثیرات متنوعی بر روی حرکات و تعادل داشته باشد:
- اختلال در حس بدن: بیماران ممکن است در تشخیص موقعیت بدن خود مشکل داشته باشند که نتیجهی این مسأله عدم تعادل است.
- ضعف عضلانی: تضعیف عضلات معمولا باعث کاهش قدرت بدن برای کنترل و حفظ تعادل میشود.
- عدم همزمانی حرکات: مشکلات در هماهنگی حرکات میتواند باعث بروز افتادگی یا عدم تعادل گردد.
دلایل عدم تعادل در بیماری ام اس
- بینایی – مشکلات بینایی، مانند تاری دید یا دوبینی، می تواند اطلاعات گیج کننده ای به مغز بدهد، زمانی که مغز سعی می کند بفهمد بدن نسبت به دنیای اطراف خود کجا در حال حرکت است.
- گوش داخلی – گوش داخلی به طور مداوم مغز شما را در مورد زاویه و موقعیت سر به روز می کند. اگر ام اس مسیرهای پیام بین گوش داخلی و مغز شما را تحت تاثیر قرار داده باشد، ممکن است اطلاعات مختل شده یا از بین برود، که می تواند به مشکلات تعادل اضافه کند.
- تغییرات حسی – تغییرات در حس، مانند بی حسی یا سوزن سوزن شدن، ممکن است به این معنی باشد که مغز ممکن است اطلاعات دقیقی را که برای تعادل بدن شما به درستی نیاز دارد، دریافت نکند.
روشی که مغز شما اطلاعات تعادل را پردازش می کند پیچیده است، بنابراین تأثیراتی که ام اس می تواند بر این پردازش داشته باشد نیز پیچیده است. آسیب عصبی ام اس در مخچه یا ساقه مغز نیز می تواند باعث ایجاد مشکلاتی با سرگیجه شود که گاهی با حالت تهوع همراه است.
ام اس می تواند طیف وسیعی از علائم را ایجاد کند که می تواند بر تعادل تأثیر بگذارد، از جمله مشکلات هماهنگی، لرزش و ضعف عضلانی، سفتی یا اسپاسم.
این علائم ممکن است به این معنی باشد که ماهیچههای شما قادر به پاسخگویی مناسب به دستورالعملهایی نیستند که مغز شما برای آنها ارسال میکند. یک عضله ضعیف یا سفت ممکن است به موقعیت مورد نظر حرکت نکند، یا ممکن است خیلی آهسته به آنجا برسد. اگر این با اطلاعات گمراه کننده در مورد محل قرارگیری عضله ترکیب شود، ممکن است حفظ تعادل برای شما دشوار شود.
دیگر دلایل عدم تعادل در بیماری ام اس
برخی از علائم ام اس می تواند بر تعادل تأثیر بگذارد، به عنوان مثال، خستگی یا اسپاسم عضلانی یا سفتی.
یافتن راه هایی برای مدیریت این علائم ممکن است به نوبه خود به شما در مدیریت مشکلات با تعادل کمک کند.
اگر مشکلات تعادلی شما ناشی از عود باشد، یا در طول عود بدتر شود، درمان و توانبخشی ممکن است مشکل را بهبود بخشد. درمان با استروئید با دوز بالا معمولاً می تواند به تسریع بهبودی پس از عود کمک کند.
اگر دمای بدن شما افزایش یابد، ممکن است تعادل شما نیز تحت تاثیر قرار گیرد. این گاهی اوقات به عنوان “عود کاذب” شناخته می شود، زیرا علائم یک عود را تقلید می کند. این عودهای کاذب را می توان با درمان هر چیزی که باعث افزایش دمای بدن شما می شود، مانند عفونت، درمان کرد.
اهداف کاردرمانی در بهبود تعادل در بیماری ام اس
هدف اصلی کاردرمانی در بهبود تعادل بیماران مبتلا به ام اس به شرح زیر است:
تقویت عضلات و بهبود قدرت بدنی: با تمرینات مناسب، قدرت عضلاتی که در تعادل نقش دارند تقویت میشود.
بهبود حس و ادراک حرکتی: تمرینات حسی میتواند به بیماران کمک کند تا بهتر موقعیت بدن خود را درک کنند.
افزایش هماهنگی حرکتی: تقویت هماهنگی بین حرکات میتواند به بهبود تعادل کمک کند.
توسعه مهارتهای روزمره: با بهبود تعادل، بیماران میتوانند فعالیتهای زندگی روزمره را به شکل بهتری انجام دهند.
در ابتدا، کاردرمانگر باید یک ارزیابی جامع از وضعیت بیمار انجام دهد. ارزیابی شامل بررسی تاریخچه پزشکی، انجام آزمونهای تعادلی و ارزیابی قابلیتهای حرکتی است. این اطلاعات به کاردرمانگر کمک میکند تا برنامهای متناسب با نیازهای فردی بیمار تدوین کند.
تکنیکها و تمرینات کاردرمانی برای بهبود تعادل
در این قسمت به تمرینات و تکنیکهایی که کاردرمانگران میتوانند برای بهبود تعادل در بیماران مبتلا به ام اس استفاده کنند، اشاره میشود:
تمرینات قدرتی
- تمرینات با وزنه: برای تقویت عضلات پا، از وزنههای سبک استفاده کنید. این تمرینات میتوانند شامل حرکتهای نشستن و ایستادن، اسکوات و تمرینات مخصوص قوس پا باشند.
- تمرینات با باند الاستیک: این باندها میتوانند در تقویت عضلات و بهبود تعادل بسیار مؤثر باشند. تمرینات شامل فشار دادن و کشیدن باند در حالت نشسته یا ایستاده هستند.
تمرینات تعادل
حرکات ایستاده: تمریناتی مانند ایستادن روی یک پا و تغییر وزن بدن از یک پا به پای دیگر کمک میکند تا قدرت و تعادل بیمار بهبود یابد.
استفاده از تخته های تعادلی: این ابزارها میتوانند برای ایجاد چالش بیشتر در تمرینات تعادل استفاده شوند.
تمرینات حسی
- حرکات چشمی: این تمرینات شامل دنبال کردن اشیاء متحرک با چشم میشود که به بهبود حس فضایی کمک میکند.
- تمرینات با استفاده از سطوح متفاوت: انجام تمرینات در سطوح مختلف مانند زمینهای ناهموار میتواند به تقویت حس تعادل کمک کند.
تمرینات هماهنگی
- دویدن یا پیادهروی در مسیرهای متنوع: حرکت بر روی سطوح با چالشهای مختلف میتواند توانایی بیمار را در حفظ تعادل تقویت کند.
- استفاده از تمرینات پیچیدهتر: مانند بازیهای تعادلی یا ورزشهای خاص که نیاز به هماهنگی بین حرکات دارند.
تکنیکهای آرامش بخش
- تمرینات تنفسی و یوگا: این تمرینات میتوانند به کاهش استرس و افزایش تمرکز کمک کنند که تأثیر مثبتی بر تعادل دارد.
مشاوره و حمایت روانی
- حمایت روانی نیز جزئی جداییناپذیر از برنامههای کاردرمانی است. بیماران مبتلا به ام اس ممکن است با مشکلات روحی مانند افسردگی یا اضطراب مواجه شوند که میتواند بر توانایی تعادل آنها تأثیر بگذارد. بنابراین، گفتگو و مشاوره میتواند به بهبود وضعیت روحی و جسمی بیماران کمک کند.
استفاده از تکنولوژی در کاردرمانی
در سالهای اخیر، استفاده از تکنولوژی در کاردرمانی گسترش یافته است. برخی از ابزارها و نرمافزارها میتوانند به بهبود تعادل کمک کنند:
- واقعیت مجازی (VR): این تکنولوژی میتواند محیطهای چالشبرانگیز را شبیهسازی کند و به بیماران کمک کند تا در یک محیط امن تمرین کنند.
- برنامههای حرکتی (Apps): برخی از اپلیکیشنها میتوانند به بیماران کمک کنند تا تمرینات را پوشش دهند و پیشرفتهای خود را ثبت کنند.
مقالات مرتبط :