سکته مغزی هموراژیک یک وضعیت پزشکی تهدید کننده زندگی است که زمانی رخ می دهد که یک رگ خونی در مغز پاره شود و خونریزی کند. این خونریزی جریان طبیعی خون را مختل می کند و سلول های مغز را از اکسیژن و مواد مغذی حیاتی محروم می کند. علاوه بر این، خون انباشته شده بر بافت مغز اطراف فشار وارد می کند و باعث آسیب یا تخریب بیشتر می شود. سکته های هموراژیک کمتر از سکته مغزی ایسکمیک (ناشی از لخته شدن خون) هستند، اما اغلب شدیدتر هستند و خطر مرگ و میر بیشتری دارند.

دو نوع اصلی سکته های هموراژیک وجود دارد که بر اساس محل خونریزی متمایز می شوند:

خونریزی داخل مغزی (ICH): این شایع ترین نوع است که تقریباً ۸۰ درصد از سکته های هموراژیک را تشکیل می دهد. این زمانی اتفاق می افتد که خونریزی در خود بافت مغز اتفاق می افتد.
خونریزی زیر عنکبوتیه (SAH): این نوع کمتر شایع است و حدود ۱۵ درصد از سکته های هموراژیک را تشکیل می دهد. در اینجا، خونریزی در فضای زیر عنکبوتیه، ناحیه بین مغز و لایه های نازک بافتی که آن را پوشانده است (مننژها) رخ می دهد.

علل و عوامل خطر

عوامل متعددی می توانند در ایجاد سکته هموراژیک نقش داشته باشند. در اینجا برخی از رایج ترین آنها آورده شده است:

فشار خون بالا: فشار خون کنترل نشده یک عامل خطر اصلی برای ICH و SAH است. فشار خون بالا مزمن دیواره رگ های خونی را ضعیف می کند و آنها را مستعد پارگی می کند.

آنوریسم: برآمدگی های ضعیفی در دیواره رگ های خونی هستند که می توانند ترکیده و باعث خونریزی شوند. در حالی که آنوریسم ها می توانند در هر جایی از بدن رخ دهند، آنوریسم ها در مغز خطر قابل توجهی برای SAH دارند.

ناهنجاری های شریانی وریدی (AVM): اینها اتصالات غیر طبیعی بین شریان ها و وریدها هستند که می توانند عروق خونی اطراف را ضعیف کرده و خطر خونریزی را افزایش دهند.

داروهای رقیق کننده خون: داروهایی مانند وارفارین (کومادین) و هپارین می توانند خطر خونریزی از جمله سکته هموراژیک را افزایش دهند. نظارت دقیق و تنظیم دوز بسیار مهم است.

ضربه به سر: آسیب هایی مانند افتادن یا ضربه به سر می تواند به رگ های خونی آسیب برساند و باعث خونریزی در مغز شود.

اختلالات لخته شدن خون: شرایطی که لخته شدن خون را مختل می کند، مانند هموفیلی یا بیماری سلول داسی شکل، می تواند فرد را مستعد سکته مغزی هموراژیک کند.

سوء مصرف مواد: مصرف کوکائین و مت آمفتامین می تواند به طور قابل توجهی خطر سکته مغزی هموراژیک، به ویژه SAH را افزایش دهد.

سن: خطر سکته مغزی هموراژیک با افزایش سن افزایش می یابد، به ویژه برای ICH.

علائم سکته مغزی هموراژیک

سکته های هموراژیک می تواند به طور ناگهانی رخ دهد و اغلب باعث علائم شدید شود. شناخت این علائم و مراجعه فوری به پزشک برای به حداقل رساندن آسیب مغزی و بهبود نتایج بسیار مهم است. برخی از علائم رایج عبارتند از:

سردرد ناگهانی و شدید: این سردرد اغلب به عنوان “بدترین سردرد زندگی شما” توصیف می شود و ممکن است با حالت تهوع و استفراغ همراه باشد.
ضعف یا فلج: این می تواند یک طرف بدن را تحت تاثیر قرار دهد و باعث مشکل در حرکت بازو یا پا یا افتادگی صورت شود.
بی حسی یا گزگز: این می تواند در یک طرف بدن یا صورت رخ دهد.
گیجی یا مشکل در صحبت کردن: ممکن است فرد گیج، بی‌حوصله یا در درک یا شکل دادن گفتار مشکل داشته باشد.
مشکل بینایی: این ممکن است شامل تاری دید، دوبینی یا از دست دادن بینایی در یک چشم باشد.
تشنج: سکته های هموراژیک گاهی اوقات می توانند باعث تشنج شوند.
از دست دادن هوشیاری: در موارد شدید، فرد ممکن است بیهوش شود یا به کما برود.

تشخیص سریع برای درمان موثر سکته مغزی هموراژیک حیاتی است. پزشکان معمولاً یک معاینه فیزیکی انجام می دهند و در مورد علائم و سابقه پزشکی فرد می پرسند. تست های تصویربرداری مانند سی تی اسکن یا MRI برای تایید وجود و محل خونریزی ضروری هستند. علاوه بر این، آنژیوگرافی ممکن است برای تجسم عروق خونی و شناسایی هر گونه ناهنجاری مانند آنوریسم یا AVM استفاده شود.

روشهای درمان

سکته مغزی هموراژیک

ارگو تراپیست رضا مقتدایی

هیچ درمان واحدی برای سکته مغزی هموراژیک وجود ندارد و این رویکرد به شدت خونریزی، محل و علت زمینه ای بستگی دارد. در اینجا چند استراتژی متداول درمانی وجود دارد:

داروها: ممکن است از داروها برای کنترل فشار خون، کاهش تورم در مغز یا جلوگیری از تشنج استفاده شود.
جراحی: در برخی موارد، جراحی ممکن است برای برداشتن آنوریسم، ترمیم AVM یا کنترل خونریزی ضروری باشد.
روش های کم تهاجمی: روش های اندوواسکولار مانند کویلینگ یا استنت گذاری را می توان برای درمان آنوریسم بدون جراحی بزرگ استفاده کرد.
مراقبت های حمایتی: این شامل نظارت بر علائم حیاتی، مدیریت درد، جلوگیری از عوارضی مانند ذات الریه، و ارائه درمان های فیزیکی و شغلی برای کمک به بازیابی عملکرد است.

بهبودی پس از سکته مغزی هموراژیک می تواند یک فرآیند طولانی و چالش برانگیز باشد. میزان بهبودی به شدت سکته مغزی و ناحیه آسیب دیده مغز بستگی دارد. برخی از افراد ممکن است بهبودی کامل را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است دارای اختلالات پایدار مانند ضعف، مشکلات گفتاری یا مشکلات بینایی باشند. 

کاردرمانی سکته مغزی در منزل

کاردرمانی یکی از بخش‌های مهم توانبخشی بعد از سکته مغزی است که به بیمار کمک می‌کند تا مهارت‌های لازم برای انجام فعالیت‌های روزمره و مشارکت در زندگی اجتماعی را بازیابی کند. سکته مغزی می‌تواند به بخش‌های مختلف مغز آسیب برساند و در نتیجه، فرد ممکن است در انجام کارهایی مانند لباس پوشیدن، حمام کردن، غذا خوردن، رانندگی، و یا حتی تفریحات و سرگرمی‌های خود دچار مشکل شود.

اهداف کاردرمانی:

  • افزایش استقلال: هدف اصلی کاردرمانی کمک به بیمار برای انجام فعالیت‌های روزمره به طور مستقل و بدون نیاز به کمک دیگران است.
  • بهبود مهارت‌های حرکتی: کاردرمانگران به بیمار در تقویت عضلات ضعیف، بهبود تعادل و هماهنگی، و افزایش دامنه حرکتی مفاصل کمک می‌کنند.
  • تقویت مهارت‌های شناختی: در صورت بروز نقصان در حافظه، تمرکز، یا توجه، کاردرمانگران از طریق تمرینات و فعالیت‌های مختلف به بیمار در ارتقای این مهارت‌ها کمک می‌کنند.
  • آموزش استفاده از وسایل کمکی: در صورت نیاز، کاردرمانگران به بیمار در استفاده از وسایلی مانند ویلچر، عصا، یا بریس آموزش می‌دهند.
  • سازگاری با محیط: کاردرمانگران می‌توانند با ارزیابی محیط منزل و محل کار بیمار، راهکارهایی برای ایمن‌تر کردن و تسهیل انجام فعالیت‌ها در آن محیط‌ها ارائه دهند.

کاردرمانی سکته مغزی هموراژیک می‌تواند در هر زمانی بعد از سکته مغزی شروع شود. در بیشتر موارد، کاردرمانی به محض اینکه بیمار از نظر جسمی به اندازه کافی قوی باشد، آغاز می‌شود.

مدت زمان کاردرمانی سکته مغزی در منزل به عوامل مختلفی مانند شدت سکته مغزی، سن بیمار، و وضعیت سلامتی او بستگی دارد. به طور کلی، کاردرمانی تا زمانی که بیمار به حداکثر استقلال و عملکرد خود برسد ادامه می‌یابد.

فهرست
مشاوره رایگان در واتس آپ