عوارض بیماری پارکینسون می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی و سلامت کلی افراد مبتلا به این بیماری تأثیر بگذارد. بیماری پارکینسون (PD) یک اختلال عصبی پیشرونده است که عمدتاً با علائم حرکتی مشخص می شود، اما طیف وسیعی از عوارض غیرحرکتی را نیز در بر می گیرد. کاردرمانی در منزل و فیزیوتراپی در منزل نقش مهمی در تخفیف عوارض و بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به پارکینسون دارند.
بیشتر بخوانید : توانبخشی پارکینسون با کاردرمانی
عوارض بیماری پارکینسون
۱٫ عوارض حرکتی
لرزش: لرزش در حال استراحت یکی از علائم بارز PD است که معمولاً از یک اندام شروع می شود و در نهایت هر دو طرف بدن را تحت تأثیر قرار می دهد.
برادیکینزی: کندی حرکت یک ویژگی اصلی است که فعالیتهای روزانه را به چالش میکشد.
سفتی: سفتی ماهیچه می تواند در هر قسمتی از بدن رخ دهد که منجر به ناراحتی و کاهش دامنه حرکتی می شود.
بی ثباتی وضعیتی: مشکلات تعادلی خطر سقوط را افزایش می دهد و می تواند منجر به صدمات جدی شود.
۲٫ عوارض غیر حرکتی
اختلال شناختی و زوال عقل: بسیاری از افراد مبتلا به PD دچار زوال شناختی می شوند که از اختلال شناختی خفیف تا زوال عقل بیماری پارکینسون (PDD) را شامل می شود. این شامل مشکلات حافظه، توجه و عملکرد اجرایی است.
اختلالات خلقی: افسردگی و اضطراب در PD رایج است که اغلب به دلیل ماهیت مزمن بیماری و تأثیر آن بر زندگی تشدید می شود.
روان پریشی: توهم و هذیان می تواند رخ دهد، به ویژه در مراحل پیشرفته یا به عنوان عوارض جانبی دارو.
اختلال عملکرد اتونومیک: این می تواند منجر به مشکلات مختلفی شود، از جمله:
هیپوتانسیون ارتواستاتیک: افت فشار خون هنگام ایستادن که باعث سرگیجه یا غش می شود.
مشکلات گوارشی: یبوست و گاستروپارزی (تاخیر در تخلیه معده) مکرر هستند و بر تغذیه و سلامت کلی تأثیر می گذارند.
مشکلات ادراری: فوریت، تکرر و بی اختیاری شایع هستند.
اختلال عملکرد جنسی: کاهش میل جنسی و اختلال نعوظ در مردان ممکن است رخ دهد.
دیگر عوارض بیماری پارکینسون
۳٫ اختلالات خواب
بی خوابی: مشکل در به خواب رفتن یا ماندن در خواب شایع است.
اختلال رفتار خواب REM (RBD): این شامل اجرای رویاها، گاهی اوقات شدید، به دلیل فقدان آتونی عضلانی طبیعی در طول خواب REM است.
سندرم پاهای بیقرار (RLS): احساسات ناراحت کننده در پاها که باعث ایجاد میل به حرکت دادن آنها می شود، به خصوص در شب.
۴٫ علائم حسی
درد: درد اسکلتی عضلانی، درد دیستونیک و درد نوروپاتیک همگی می توانند با PD مرتبط باشند.
اختلال بویایی: از دست دادن بویایی (آنوسمی) یک علامت اولیه و شایع است.
مشکلات بینایی: تاری دید، مشکل در حرکت چشم ها و مشکل در خواندن ممکن است رخ دهد.
۵٫ عوارض ناشی از دارو
نوسانات حرکتی: پدیده های “روشن-خاموش” که در آن اثرات دارو در نوسان است و منجر به دوره های حرکت خوب (زمان “روشن”) و تحرک ضعیف (زمان “خاموش”) می شود.
دیسکینزی: حرکات غیرارادی، نامنظم و انقباض می تواند در نتیجه استفاده طولانی مدت از لوودوپا باشد.
اختلالات کنترل تکانه: رفتارهایی مانند قمار، بیشجنسگرایی و خرید یا خوردن اجباری میتواند از درمانهای جایگزین دوپامین ناشی شود.
کاردرمانی بیماران پارکینسون
کاردرمانی (OT) نقش مهمی در مدیریت بیماری پارکینسون (PD) ایفا می کند، مزایای قابل توجهی را ارائه می دهد و به چالش های ناشی از این بیماری می پردازد. کاردرمانی در منزل برای افراد مبتلا به بیماری پارکینسون حیاتی است و رویکردی جامع ارائه میکند که هم علائم حرکتی و هم علائم غیرحرکتی را برطرف میکند. با تمرکز بر افزایش عملکرد روزانه، ارتقای استقلال و بهبود کیفیت زندگی، OT به افراد مبتلا به بیماری پارکینسون کمک میکند تا چالشهای این اختلاس را برطرف کنند.
مزایای کاردرمانی عبارتند از:
۱٫ بهبود عملکرد روزانه
کاردرمانگران برای حفظ و بهبود توانایی آنها در انجام فعالیت های روزانه با افراد کار می کنند. این شامل:
- مراقبت شخصی: کمک به کارهایی مانند لباس پوشیدن، نظافت و حمام کردن.
- فعالیت های خانگی: استراتژی هایی برای مدیریت کارهای خانه مانند پخت و پز، نظافت و …
- کار و اوقات فراغت: تکنیک هایی برای درگیر ماندن در کار و سرگرمی ها، تطبیق فعالیت ها در صورت لزوم.
۲٫ بهبود مهارت های حرکتی
OT به مدیریت علائم حرکتی مانند برادیکینزی، لرزش و سفتی از طریق:
- مهارت های حرکتی ظریف: تمرین هایی برای تقویت عملکرد دست، بهبود توانایی نوشتن، بستن دکمه های لباس و استفاده از ظروف.
- مهارت های حرکتی درشت: فعالیت هایی که برای حفظ حرکت و هماهنگی کلی بدن طراحی شده اند.
۳٫ افزایش استقلال
کاردرمانگران بر روی توانمند ساختن افراد برای حفظ استقلال خود تا زمانی که ممکن است توسط:
- سازگاری و جبران: آموزش استفاده از تجهیزات و تکنیک های تطبیقی برای جبران محدودیت های فیزیکی.
- اصلاحات محیطی: توصیه به تغییرات در خانه یا محل کار برای کاهش موانع و بهبود ایمنی.
۴٫ پشتیبانی شناختی
OT می تواند چالش های شناختی مرتبط با PD را با موارد زیر برطرف کند:
آموزش شناختی: تمرینات و فعالیت هایی که حافظه، توجه و مهارت های حل مسئله را تحریک می کنند.
مدیریت روتین: کمک به توسعه روال ها و استراتژی هایی برای مدیریت موثر زمان و وظایف.
۵٫ بهبود کیفیت زندگی
با توانمند ساختن افراد برای شرکت در فعالیت های معنادار، OT به طور قابل توجهی کیفیت زندگی را افزایش می دهد. این شامل:
سلامت عاطفی: تشویق به شرکت در فعالیت های لذت بخش برای تقویت خلق و خو و کاهش احساس افسردگی و اضطراب.
مشارکت اجتماعی: تسهیل تعامل اجتماعی برای مبارزه با انزوا و حفظ روابط.
۶٫ کاهش خطر سقوط
OT نقش مهمی در کاهش خطر سقوط و افزایش ایمنی از طریق:
تعادل و هماهنگی: تمریناتی برای بهبود تعادل و جلوگیری از سقوط.
ارزیابی ایمنی خانه: شناسایی خطرات در خانه و توصیه به اصلاحات در محیط زندگی