کاردرمانی دست دکورون به علت استفاده بیش از حد از تاندون انگشتان شست دست ایجاد می شود که با یک دوره درمان بهبود می یابد.
ارگوتراپیست رضا مقتدائی
کاردرمانی دست دکورون: راهنمای جامع درمان و بازگشت به زندگی عادی
دردی در مچ دست که باید جدی گرفت
اگر شما هم با احساس درد تیز و مبهم در سمت بیرونی مچ دست، به خصوص هنگام چرخاندن مچ، مشت کردن یا برداشتن اجسام مواجه شدهاید، به احتمال زیاد با عارضه «سندرم دکورون» (De Quervain’s Tenosynovitis) دست و پنجه نرم میکنید. این بیماری، التهاب و تورم غلافهای تاندونهای اطراف مچ دست است که میتواند انجام سادهترین کارهای روزمره را به چالشی دردناک تبدیل کند. اما نگران نباشید؛ کاردرمانی دست دکورون به عنوان یک راهکار غیرجراحی، مؤثر و علمی، میتواند شما را به مسیر بهبودی و بازگشت به زندگی بدون درد هدایت کند. در این مقاله جامع، به بررسی کامل نقش کاردرمانی در درمان سندرم دکورون، از تشخیص تا تمرینات و تغییر سبک زندگی میپردازیم.
سندرم دکورون چیست؟
سندرم دکورون، یک بیماری التهابی دردناک تاندونهای مچ دست است. به طور خاص، این عارضه تاندونهای «اکستانسور پولیسیس برویس» (EPB) و «آبکتور پولیسیس لونگوس» (APL) را که در سمت شست دست قرار دارند، درگیر میکند. این تاندونها از داخل یک غلاف (کانال) عبور میکنند. وقتی به دلیل استفاده بیش از حد یا حرکات تکراری، این تاندونها ملتهب و متورم شوند، حرکت آنها در داخل غلاف محدود و دردناک میشود. اینجا کاردرمانی دست دکورون وارد عمل می شود.
علل و عوامل خطر
کاردرمانی دست دکورون زمانی مورد نیاز است که عوامل خطر در فرد زیاد باشد ، این عوامل عبارتند از ؛
· حرکات تکراری: فعالیتهایی مانند تایپ طولانیمدت، بافندگی، باغبانی، ورزشهای راکتی و بلند کردن مکرر نوزاد (معروف به “مادران تازهزا”).
· آسیب مستقیم: ضربه مستقیم به مچ دست.
· بیماریهای التهابی: مانند آرتریت روماتوئید.
· تغییرات هورمونی: به خصوص در زنان باردار و مادران شیرده.
علائم شایع دکورون
· درد در سمت شست مچ دست که ممکن است به ساعد تیر بکشد.
· تورم و حساسیت به لمس در پایه شست.
· احساس صدای تقه یا ساییدگی هنگام حرکت دادن مچ دست و شست.
· درد شدید هنگام چرخاندن مچ دست، مشت کردن یا گرفتن اجسام.
نقش طلایی کاردرمانی دست در درمان سندرم دکورون
کاردرمانی دست دکورون یک فرآیند فعال و هدف محور است که تنها به کاهش درد بسنده نمیکند، بلکه بر بازیابی کامل عملکرد دست، افزایش قدرت و استقامت و آموزش روش های صحیح انجام فعالیتها برای جلوگیری از عود بیماری تمرکز دارد. یک متخصص کاردرمانی، پس از ارزیابی دقیق، یک برنامه درمانی شخصی سازی شده برای شما طراحی میکند.
اهداف اصلی کاردرمانی دست دکورون
از مهمترین اهداف اصلی کاردرمانی دست دکورون عبارتند از ؛
۱٫ کاهش درد و التهاب
۲٫ بهبود دامنه حرکتی مفصل
۳٫ افزایش قدرت و انعطاف پذیری عضلات
۴٫ بازآموزی عملکردهای حرکتی ظریف
۵٫ آموزش اصول ارگونومی و محافظت از مفصل
۶٫ بازگشت به فعالیتهای روزمره و شغلی
روند کامل درمان در کاردرمانی دست دکورون
پروسه کاردرمانی دست دکورون به شرح زیر انجام می شود ؛
۱٫ ارزیابی و تشخیص اولیه
متخصص کاردرمانی از تستهای کلینیکی مانند”تست فینکلشتاین” (Finkelstein Test) استفاده میکند. در این تست، شما شست خود را در داخل مشت قرار داده و مچ دست را به سمت انگشت کوچک خم میکنید. ایجاد درد شدید در ناحیه مچ، نشانه مثبت بودن تست و احتمال ابتلا به سندرم دکورون است.
۲٫ مدالیتههای تسکین درد و التهاب
· سرما درمانی (کرایوتراپی): برای کاهش التهاب و درد حاد.
· گرما درمانی: برای شل کردن بافتها و افزایش جریان خون در مراحل بعدی.
· اولتراسوند درمانی: استفاده از امواج صوتی برای کاهش درد و تورم و تسریع ترمیم بافت.
· تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS): برای مسدود کردن سیگنالهای درد به مغز.
۳٫ آتلگذاری و بیحرکتسازی (اسپلینت)
استفاده ازآتل مخصوص سندرم دکورون یکی از مؤثرترین روشهاست. این آتل شست و مچ دست را در وضعیت خنثی و استراحت نگه میدارد و به تاندونهای ملتهب فرصت استراحت و ترمیم میدهد. متخصص کاردرمانی نحوه صحیح استفاده از آتل و زمانبندی آن را به شما آموزش میدهد.
۴٫ تمرینات درمانی و حرکات اصلاحی
مهمترین تمرینات جهت کاردرمانی دست دکورون عبارتست از ؛
تمرینات کششی:
· کشش شست و مچ: دست خود را به جلو دراز کنید، شست را به پایین فشار داده و با دست دیگر به آرامی آن را به سمت داخل کف دست کشش دهید. ۱۵-۳۰ ثانیه نگه دارید.
· کشش تاندونهای بازکننده: دست آسیبدیده را به سمت جلو دراز کرده، کف دست را به پایین بچرخانید و با دست دیگر انگشتان را به آرامی به سمت پایین فشار دهید.
تمرینات تقویتی (پس از کاهش درد):
· تقویت چنگش: استفاده از توپ استرس نرم یا خمیر بازی.
· تقویت انحراف جانبی (Radial Deviation): ساعد را روی میز قرار دهید، طوری که شست به سمت بالا باشد. یک دمبل سبک در دست گرفته و مچ را به سمت شست بالا و پایین ببرید.
· تمرینات با باندهای کشی: برای مقاومت در برابر حرکات شست و مچ.
۵٫ آموزش ارگونومی و اصلاح فعالیتها
متخصص کاردرمانی به شما یاد میدهد که چگونه فعالیتهای روزمره خود را به گونهای تغییر دهید که کمترین فشار به مچ دست وارد شود.
· صحیح نگه داشتن موس و کیبورد
· تکنیکهای صحیح بلند کردن نوزاد
· استفاده از ابزارهای ارگونومیک
· تغییر نحوه انجام کارهای تکراری و گرفتن استراحتهای مکرر
۶٫ بازگشت تدریجی به فعالیت و پیشگیری از عود
کاردرمانگر به شما کمک میکند تا به تدریج و با اطمینان به فعالیتهای عادی و ورزشی خود بازگردید و با ارائه برنامههای تمرینی درازمدت،از بازگشت مجدد بیماری جلوگیری کند.
کاردرمانی دست دکورون در خانه: چه کارهایی میتوانید انجام دهید؟
در کنار جلسات درمانی دست دکورون رعایت موارد زیر در خانه حیاتی است:
· استراحت دادن به دست: از حرکات دردناک و تکراری که باعث شروع درد میشوند، خودداری کنید.
· استفاده از آتل: طبق دستور کاردرمانگر، به ویژه در شبها از آتل استفاده کنید.
· کمپرس یخ: روزی چند بار و هر بار به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه روی ناحیه دردناک کمپرس یخ قرار دهید.
· انجام تمرینات تجویز شده: به طور منظم و دقیق تمرینات را انجام دهید.
تفاوت کاردرمانی با فیزیوتراپی در درمان دکورون
اگرچه هر دو حوزه در کاهش درد و بهبود حرکت نقش دارند، اما تمرکز اصلی کاردرمانی دست دکورون بر بازیابی عملکرد در فعالیتهای روزمره زندگی (ADL) است. یک کاردرمانگر به شما میآموزد که چگونه با وجود محدودیت، کارهای شخصی، شغلی و تفریحی خود را به طور مستقل و ایمن انجام دهید. در حالی که فیزیوتراپی بیشتر بر کاهش درد، بهبود دامنه حرکتی و قدرت عضلات متمرکز است.
سوالات متداول درباره کاردرمانی دکورون
سوال ۱: مدت زمان بهبودی با کاردرمانی چقدر است؟
پاسخ:این مدت بستگی به شدت التهاب، مدت زمان ابتلا و پایبندی شما به برنامه درمانی دارد. معمولاً بهبودی قابل توجه در عرض ۴ تا ۶ هفته مشاهده میشود.
سوال ۲: آیا تزریق کورتیکواستروئید بهتر است یا کاردرمانی؟
پاسخ:تزریق میتواند به سرعت التهاب را کاهش دهد، اما اثر آن موقتی است و علت اصلی (حرکات نادرست) را برطرف نمیکند. کاردرمانی دست دکورون یک درمان ریشهای و بلندمدت است و اغلب به عنوان خط اول درمان یا در کنار تزریق توصیه میشود.
سوال ۳: آیا جراحی تنها راه درمان است؟
پاسخ:خیر. اکثر موارد سندرم دکورون با روشهای غیرجراحی مانند کاردرمانی به طور موفقیتآمیزی درمان میشوند. جراحی معمولاً تنها زمانی در نظر گرفته میشود که درمانهای محافظهکارانه پس از ۶ ماه پاسخگو نباشند.
نتیجهگیری
سندرم دکورون اگرچه یک عارضه دردناک و ناتوانکننده است، اما به لطف رویکرد علمی و تخصصی کاردرمانی دست، میتوان بر آن غلبه کرد. با ترکیبی از مدالیته های کاهش درد، آتل گذاری، تمرینات تخصصی و آموزشهای ارگونومیک، کاردرمانی نه تنها به تسکین درد شما کمک میکند، بلکه ابزارهای لازم برای یک زندگی فعال و بدون عود درد را در اختیارتان قرار میدهد. اگر علائم این سندرم را در خود مشاهده میکنید، اولین و مهمترین قدم، مشاوره با یک متخصص کاردرمانی دست است تا یک برنامه درمانی شخصی برای شما تدوین شود.