کاردرمانی انگشت ماشهای مؤثرترین روش برای درمان درد و قفل شدن انگشت است. برای آشنایی با تمرینات، اسپلینت و تکنیکهای غیرجراحی مقاله زیر را مطالعه کنید.
ارگوتراپیست رضا مقتدائی
·
کاردرمانی انگشت ماشهای: راهنمای جامع درمان غیرجراحی
وقتی انگشتتان قفل میکند!
آیا تا به حال هنگام صبح،انگشت خود را خشک و دردناک یافتهاید که به سختی خم و راست میشود؟ یا شاید هنگام باز کردن انگشت خود، یک صدای تقه ناگهانی حس کردهاید؟ این علائم، نشانههای کلاسیک یک عارضه شایع به نام انگشت ماشهای (Trigger Finger) هستند. اگر شما نیز با این مشکل دست و پنجه نرم میکنید، باید بدانید که کاردرمانی انگشت ماشهای به عنوان یک روش کاملاً علمی و غیرتهاجمی، میتواند شما را به زندگی عادی بازگرداند. در این مقاله، به طور کامل بررسی میکنیم که انگشت ماشهای چیست و چگونه کاردرمانی انگشت ماشه ای میتواند آن را درمان کند.
شناخت بیماری انگشت ماشهای
انگشت ماشهای چیست؟
انگشت ماشهای که به آن “تنوسینوویت استنوزی” نیز گفته میشود، یک بیماری التهابی در تاندونهای خم کننده انگشت است. تاندونها مانند طناب های محکمی هستند که عضلات را به استخوانها متصل میکنند. هر تاندون در حین حرکت، از داخل یک غلاف محافظ به نام “پولی” عبور میکند. در بیماری انگشت ماشهای، به دلیل التهاب و تورم تاندون، عبور آن از داخل این غلاف تنگ، با مشکل مواجه شده و انگشت در حالت خمیده قفل میشود و برای باز کردن آن نیاز به فشار بیشتری است.
علل و عوامل خطر:
· حرکات تکراری و مداوم دست: مشاغلی مانند تایپ طولانیمدت، خیاطی، نجاری، کارگران ساختمانی و…
· بیماریهای زمینهای: افراد مبتلا به دیابت، روماتیسم مفصلی، نقرس و کم کاری تیروئید بیشتر در معرض خطر هستند.
· جنسیت: این بیماری در زنان شایعتر از مردان است.
· سن: افراد بین ۴۰ تا ۶۰ سال بیشتر مبتلا میشوند.
· سابقه جراحی دست: مانند عمل تونل کارپ.
علائم هشداردهنده:
· قفل شدن انگشت در حالت خمیده و نیاز به نیروی خارجی برای باز کردن آن.
· احساس تقه یا کلیک محسوس هنگام خم و راست کردن انگشت.
· درد در قاعده انگشت مبتلا، به ویژه هنگام فشار دادن.
· وجود یک برجستگی سفت و دردناک (ندول) در کف دست، در قاعده انگشت درگیر.
· خشکی و سفتی انگشت، به ویژه در ساعات اولیه صبح.
کاردرمانی انگشت ماشهای؛ اولین و مؤثرین خط درمان
کاردرمانی چیست و چه نقشی دارد؟
کاردرمانی شاخهای از علوم پزشکی است که با استفاده از فعالیتهای هدفمند، به افراد کمک میکند تا پس از آسیب یا بیماری، به استقلال عملکردی در زندگی روزمره و شغلی بازگردند. یک کاردرمانگر با نگاهی کلینگر، به کاهش علائم، بهبود دامنه حرکتی و آموزش روشهای جبرانی میپردازد.
چرا کاردرمانی انگشت ماشهای یک انتخاب هوشمندانه است؟
کاردرمانی انگشت ماشهای یکی رویکرد محافظهکارانه، کمخطر و بسیار مؤثر است. هدف آن، کاهش التهاب، آزادسازی تاندون و بازگرداندن حرکت طبیعی انگشت بدون نیاز به تزریق یا جراحی است. این روش برای اکثر بیماران، به ویژه در مراحل ابتدایی بیماری، نتایج درخشانی به همراه دارد.
فرآیند کامل کاردرمانی برای انگشت ماشهای
یک برنامه درمانی موفق کاردرمانی انگشت ماشهای معمولاً شامل مراحل زیر است:
۱٫ ارزیابی تخصصی:
کاردرمانگر در جلسه اول کاردرمانی انگشت ماشه ای ،یک ارزیابی کامل انجام میدهد:
· تاریخچه پزشکی: بررسی بیماریهای زمینهای و شغل بیمار.
· معاینه فیزیکی: لمس ناحیه برای یافتن ندول و نقاط دردناک.
· ارزیابی دامنه حرکتی (ROM): بررسی میزان خم و راست شدن فعال و غیرفعال انگشت.
· ارزیابی قدرت: قدرت عضلات خم و راست کننده انگشت.
· بررسی عملکرد: تأثیر بیماری بر فعالیتهای روزمره زندگی.
۲٫ مداخلات درمانی و تکنیکها:
· ساخت و آموزش استفاده از اسپلینت (آتل):
· استفاده از آتل انگشت ماشهای یکی از مؤثرترین روش هاست. این آتل، انگشت را در حالت راست و کشیده قرار میدهد و از خم شدن آن در طول شب (که زمان تشدید علائم است) جلوگیری میکند. این استراحت اجباری به کاهش التهاب تاندون کمک شایانی میکند.
· تمرینات درمانی تخصصی:
· تمرینات کششی ملایم: برای افزایش انعطاف پذیری و دامنه حرکتی تاندون.
· تمرینات دامنه حرکتی فعال و غیرفعال: برای حفظ حرکت مفاصل.
· تمرینات تاندون-گلایدینگ (Tendon Gliding): این تمرینات حیاتی، به تاندون کمک میکنند تا به آرامی در داخل غلاف خود بلغزد و از چسبندگی آن جلوگیری کند.
· تمرینات تقویتی: پس از کاهش علائم حاد، برای تقویت عضلات دست انجام میشوند.
· مدیریت درد و التهاب:
· گرما درمانی: استفاده از هات پک یا پارافین درمانی برای افزایش جریان خون و شل کردن بافتها قبل از ورزش.
· سرما درمانی: استفاده از یخ برای کاهش التهاب و درد حاد.
· اولتراسوند تراپی: استفاده از امواج صوتی برای کاهش عمق التهاب و تسریع ترمیم.
· درمان دستی (ماساژ و موبیلیزاسیون):
· ماساژ بافت نرم اطراف تاندون برای کاهش تنش و بهبود جریان خون.
· موبیلیزاسیون ملایم مفاصل انگشت برای حفظ حرکت.
· آموزش اصلاح ارگونومی و فعالیتها:
· کاردرمانگر به شما یاد میدهد چگونه از حرکات تکراری و محکم دست خودداری کنید.
· آموزش استفاده از ابزارهای адаپتیو با دستههای ضخیمتر برای کاهش فشار روی تاندونها.
· اصلاح محیط کار و عادات شغلی برای جلوگیری از عود بیماری.
تمرینات ساده کاردرمانی انگشت ماشهای (قابل انجام در خانه)
تذکر مهم: این تمرینات را تنها در صورت عدم وجود درد شدید انجام دهید و قبل از شروع، با یک کاردرمانگر دست مشورت کنید.
۱٫ کشش ملایم نوک انگشتان: با دست سالم، انگشت مبتلا را به آرامی از قاعده گرفته و به سمت عقب (به سمت پشت دست) بکشید تا در کف دست و قاعده انگشت کشش ملایمی احساس کنید. ۱۵-۳۰ ثانیه نگه دارید.
۲٫ مشت کردن نرم: دست خود را صاف کنید، سپس به آرامی و بدون فشار زیاد، یک مشت نرم تشکیل دهید (انگشت شست روی سایر انگشتان قرار گیرد). ۵ ثانیه نگه دارید و سپس به آرامی باز کنید. این حرکت را به کندی انجام دهید.
۳٫ لمس نوک انگشتان (تمرین O): دست خود را باز کنید، سپس به آرامی نوک انگشت شست را به نوک هر یک از انگشتان دیگر برسانید و حرف انگلیسی “O” تشکیل دهید. هر بار ۵ ثانیه نگه دارید.
۴٫ خم و راست کردن تاندون (Tendon Glide):
· مرحله ۱: دست را کاملاً صاف کنید.
· مرحله ۲: بندهای وسط انگشتان را خم کنید و نوک انگشتان را صاف نگه دارید (حالت “میز”).
· مرحله ۳: تمام بندهای انگشتان را کاملاً خم کنید و نوک انگشتان را به قاعده کف دست برسانید (حالت “مشت کامل”).
· این مراحل را به آرامی و به صورت روان انجام دهید.
کاردرمانی انگشت ماشهای در مقابل سایر روشهای درمانی
· استراحت و اصلاح فعالیت: اولین قدم است و در دل کاردرمانی جای میگیرد.
· داروهای ضدالتهاب: میتوانند به صورت موقت درد را کاهش دهند اما مشکل اصلی را رفع نمیکنند.
· تزریق کورتیکواستروئید: تزریق درون غلاف تاندون میتواند التهاب را به طور موقت کاهش دهد، اما خطر عود وجود دارد. کاردرمانی اغلب پس از تزریق برای جلوگیری از عود و بازآموزی حرکت توصیه میشود.
· جراحی: (آزادسازی تاندون) معمولاً تنها زمانی در نظر گرفته میشود که روشهای محافظهکارانه از جمله کاردرمانی، پس از ۶ تا ۱۲ ماه نتیجهبخش نبوده باشند.
کاردرمانی انگشت ماشهای نه تنها یک درمان، بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت برای سلامتی دستهای شماست.
نتیجهگیری: بازگشت به زندگی عادی با کاردرمانی انگشت ماشهای
انگشت ماشهای اگرچه میتواند آزاردهنده و ناتوانکننده باشد، اما یک بیماری قابل درمان است. کاردرمانی انگشت ماشهای با ارائه یک برنامه شخصی سازی شده شامل اسپلینت، تمرینات تخصصی، مدالیته های ضد درد و آموزشهای ارگونومی، قدرتمندترین ابزار غیرجراحی در اختیار شما قرار میدهد. با پیگیری جلسات منظم کاردرمانی و انجام صحیح تمرینات در خانه، میتوانید بر این مشکل غلبه کرده و از قفل شدن انگشتان خود برای همیشه خداحافظی کنید.
۱٫ آیا کاردرمانی انگشت ماشهای واقعاً مؤثر است؟
بله،به ویژه برای موارد خفیف تا متوسط، کاردرمانی موفقیت آمیزترین روش غیرجراحی است. مطالعات نشان میدهند استفاده از آتل و تمرینات تخصصی میتواند در بیش از ۵۰-۷۰% موارد، علائم را به طور کامل برطرف کند.
۲٫ مدت زمان درمان با کاردرمانی چقدر است؟
این مدت بسته به شدت بیماری و پاسخدهی فرد متفاوت است.معمولاً یک دوره ۴ تا ۸ هفتهای (۱ تا ۳ جلسه در هفته) برای مشاهده بهبودی چشمگیر کافی است.
۳٫ آیا پس از جراحی نیز به کاردرمانی نیاز است؟
قطعاً.کاردرمانی پس از جراحی برای کنترل تورم، کاهش اسکار، بازگرداندن دامنه حرکتی کامل و قدرت دست، و جلوگیری از چسبندگی مجدد تاندون حیاتی است.
۴٫ تفاوت کاردرمانی و فیزیوتراپی در درمان انگشت ماشهای چیست؟
فیزیوتراپی بیشتر بر کاهش درد و التهاب با مدالیته های فیزیکی متمرکز است.در حالی که کاردرمانی علاوه بر آن، بر بازگشت فرد به کار و زندگی روزمره، ساخت اسپلینت، آموزش تمرینات عملکردی و اصلاح محیط زندگی و کار تأکید فراوانی دارد.